Belka
Wtorek, 16 Października 2018   imieniny: Florentyny, Ambrożego, Gawła
Rejestracja Witaj: Gościu, Zaloguj się
 
Belka
 

Grójec – lokacja i prawa miejskie

 
Grójec niegdyś - do XVIII wieku - zwany Grodźcem – to miasto powiatowe położone nad Molnicą, lewobrzeżnym dopływem Kraski, będącej też prawobrzeżnym dopływem Jeziorki. To jedna z najstarszych osad południowego Mazowsza, położona na Wysoczyźnie Rawskiej u podnóża Równiny Warszawskiej w pasie Wielkich Dolin. Największy też w Polsce ośrodek produkcji sadowniczej, liczący około 17 ooo mieszkańców. Zlokalizowany na kilku wzgórzach, na południowym, wyniosłym brzegu pradoliny Molnicy, na których ujawniono ślady osadnictwa z VII wieku p.n.e. Wzmiankowany (in Groze – Grodziec) po raz pierwszy w dokumencie księcia Konrada Mazowieckiego w roku 1243, kierowanym do biskupa poznańskiego, co oznaczało, że jest miejscowością z grodem własnym, bez nazwy. Na wzgórzu zajmowanym dziś przez kościół parafialny p.w. Św. Mikołaja, istniał niegdyś w XI – XIII wieku gród kasztelański, przy którym wzniesiono kościół, przy którym – na podgrodziu – rozwinęła się osada targowa. Sprzyjały temu przecinające się tu główne szlaki handlowe, wiodące z południowo – zachodnich obszarów na Ruś, oraz Mazowsze z Krakowem. Także i trakty wiodące z Czerska do Mogielnicy i dalej, oraz z Grójca do Białej Rawskiej. Wyzwoliło to rozwój rzemiosła i wymiany handlowej. Parafie grójecką erygowano w wieku XII, a w istniejącym wówczas drewnianym kościele parafialnym lokowano kolegiatę książęcą, którą przeniesioną rzekomo po 1245 roku do Czerska W roku 1247 istniejąca tu kasztelania weszła w skład księstwa czerskiego, a kiedy książę mazowiecki Ziemowit III zniósł system administracyjny oparty na kasztelaniach, Grójec stał się obok Czerska Warki i Garwolina, w roku 1526 siedzibą powiatu. Po inkorporacji Mazowsza i utworzeniu województwa mazowieckiego, miasto i system administracyjny nie uległy większym zmianom, pozostając w tym systemie do upadku Rzeczypospolitej. W roku 1419 książę mazowiecki Janusz I Starszy – syn Ziemowita III – nadał wówczas Grodźcowi prawa miejskie chełmińskie, który rozwijać się począł wokół prostokątnego rynku i regularnych ulic. W mieście funkcjonowały: łaźnia, waga i postrzygalnia sukna. Był też okazały, drewniany ratusz, stanowiący dumę mieszkańców i podnoszący rangę miasta, któremu to poszczególni władcy nie szczędzili przywilejów. Grójec zaliczono wówczas do III kategorii miast, spośród czterech wyróżnianych przez ustawy pogłównego. Grójec, z racji przywilejów królewskich, potwierdzanych przez kolejnych władców, miał prawo do cotygodniowych targów we wtorki i czwartki, oraz sześciu dużych dorocznych jarmarków zwanych targami – organizowanych w czwartki: 1. Po św. Walentym, czyli po 14 lutego, 2. Po św. Marku, czyli po 13 kwietnia, 3. Po św. Annie, czyli po 26 czerwca, 4. Po św. Idzim, czyli przed 31 sierpnia, 5. Po św. Jadwidze, czyli po 15 października, 6. Przed św. Mikołajem, czyli przed. 6 grudnia. Wykonawcą prawa z ramienia króla był starosta, dlatego też jarmarki te zwano starościańskimi. Ponieważ wykonawcą prawa był z ramienia króla – starosta, przeto jarmarki te zwano starościańskimi Królowie Zygmunt I Stary i Zygmunt August nadali przywilej na pobieranie opłat: mostowej na Molnicy i brukowej, posiadanie składu kamieni młyńskich i lokację cechów rzemieślniczych – w roku 1468. Przywilej z roku 1567 wydany na mocy tzw. przywileju piotrkowskiego dotyczył posiedzeń roków ziemskich – w Grójcu w środę i czwartek. Około 1560 roku miasto było już ośrodkiem administracyjnym i gospodarczym dóbr królewskich, czyli starostwa niegrodowego. Najnowsze badania nie potwierdzają istnienia tu archidiakonatu mazowieckiego, samodzielnej jednostki w stosunku do istniejącej prepozytury. Jednostkę tę ustanowił dopiero książę mazowiecki Siemowit I między 1249 a 1252 rokiem. Nie zlokalizowano też początków miejsca, które dało nazwę późniejszemu miastu lokacyjnemu. Niewielkie ślady osadnictwa potwierdzono przy istniejącej dziś ulicy Worowskiej. Przypuszcza się, że istniał ono na dziś już zniwelowanym wzgórzu, położonym przy trakcie wiodącym do Czerska, położonym dziś w rozwidleniu ulic ks. Piotra Skargi i Poświętne, na którego szczycie wznosi się obecnie budynek Liceum Ogólnokształcącego. Po trzecim rozbiorze Polski Grojec znalazł się w administracji tzw. Prus Południowych, a w czasach Księstwa Warszawskiego (1807 – 1815) stał się siedzibą powiatu w Departamencie Warszawskim i funkcję tę pełni do dziś, niezależnie od zmian administracyjnych kraju. Opr. Andrzej Zygmunt Rola – Stężycki

 


tv okolica
 
Data pliku video: 2017-07-21, Źródło artykułu: youtube.com
Komentarze
Brak komentarzy, Twój może być pierwszy!
Autor:
Kod z obrazka:
Puste pole z komentarzem
Puste pole z podpisem
loading...
Wyszukaj
 
Kreska
Kreska
Najnowsze komentarze
 
    Kreska
     
    Polecane

    DOSTAWCY-INTERNETU-W-POLSCE-NAJLEPSZY-INTERNET

     




    Brak sond
     
    Newsletter
    Bądź na bieżąco z nadchodzącymi imprezami. Zapisz się na bezpłatny newsletter.
     
     

    Powiat grójecki - powiat w województwie mazowieckim z siedzibą w Grójcu. Do powiatu należą gminy: Grójec, Mogielnica, Nowe Miasto nad Pilawą, Warka, Belsk Duży, Błędów, Chynów, Pniewy, Jasieniec oraz Goszczyn zajmując łącznie powierzchnię 1268,82 km².

    Region grójecki to przede wszytskim  „zagłębie sadownicze” w związku z czym gospodarka powiatu związana jest głównie z uprawą i przetwórstwem jabłek. Ponadto powiat grójecki to także siedziba koncernów takich jak: Ferrero, Peter Renz, Faurecia Automotive Polska S.A. czy ZTS Polska Sp. Z o.o..

    Do zabytków powiatu zaliczyć należy: wpisany do rejestru zabytków  Ratusz w Grójcu z 1809 roku oraz kościół św. Mikołaja z lat 1520-1530 i dzwonnica z 1889 roku.

    Na terenie powiatu trasa europejska E77 krzyżuje się z drogą krajową nr 50.

     

    Zgłoś uwagi - uzupełnij wszystkie pola